
USB flash bellekler, genellikle parmak bellek olarak adlandırılır, belge transferleri, fotoğraf paylaşımları ve küçük ölçekli yedeklemeler için kompakt dostlarımızdır. Ancak taşınabilirlikleri, çoğu zaman beklenmedik kazalara yol açar: büyük bir sunumdan önce yanlışlıkla silinen değerli bir proje, bir veri yönetimi kazasında kaybolan kıymetli fotoğraflar ya da iyi düşünülmemiş bir biçimlendirme girişimi sonrası kaybolan önemli belgeler.
Ancak, bir USB flaş sürücüsünden kaybolan dosyalar her zaman tamamen yok olmaz. Doğru araçlar ve tekniklerle, bu dosyalar geri getirilebilir. Bu kapsamlı rehber, Mac’inizde bir flaş sürücüden silinmiş ve kaybolmuş verileri nasıl etkili bir şekilde kurtaracağınızı öğretecek.
İçindekiler
Flaş Sürücü Kurtarma için Bu Kılavuzu Ne Zaman Kullanmalısınız
Bir USB flash sürücüde veri kaybının birçok farklı potansiyel nedeni vardır. Bazı durumlarda, verilerinizi kurtarmak imkansız olabilir. Ancak çoğu durumda, doğru bilgilerle (ve biraz da şansla) dosyalarınızı geri getirebilirsiniz. Zamanınızı boşa harcamak istemiyoruz, bu nedenle bu rehberin sizin için gerçekten işe yarayabileceği senaryoların tam listesini aşağıda bulabilirsiniz:
- Yanlışlıkla silme: Silinen dosyalar hemen sonsuza kadar yok edilmez. Çöp Kutusu’na taşınmak veya sürücünün dosya sisteminde üzerine yazılana kadar saklanmak gibi bir dizi çöp toplama işlemi gerçekleşir. Bu aşamalarda veriler hâlâ kurtarılabilir, bu rehberde bunu ele alıyoruz.
- Biçimlendirilmiş USB sürücü: Yanlışlıkla silinmeyle benzer şekilde, biçimlendirme sonucu kaybedilen dosyalar hemen yok edilmez. Sürücünüzün depolama alanını yeni verilerle doldurmadığınız sürece, bu makaledeki yöntemler büyük olasılıkla işe yarayacaktır.
- Bozuk USB sürücüsü: Bozuk sürücülerde genellikle içeriklerin tamamı silinmez. Disk Utility sürücünüzü okuyabiliyor ve doğru depolama boyutunu algılayabiliyorsa, bu rehberdeki yöntemler dosyalarınızı geri yüklemenize yardımcı olabilir.
- Gizli dosyalar: Dosyalar kötü amaçlı yazılım enfeksiyonu, üçüncü parti programlar veya basit bir hata ile gizlenebilir. Yöntem 4’te dosyalarınızı nasıl görünür yaptığınızı gösteriyoruz, ancak enfeksiyon veya bozulma durumunda rehberdeki diğer çözümleri kullanmanız gerekebilir.
- Kötü amaçlı yazılım enfeksiyonu: Kötü amaçlı yazılım genellikle veri kaybına kasıtlı olarak ya da başka zararlı aktivitelerin bir belirtisi olarak, basit silme, biçimlendirme veya erişimi kısıtlama yoluyla neden olur. Bu durumların çoğunda, rehberimizdeki yöntemlerle kurtarma yardımcı olabilir—fakat öncelikle kötü amaçlı yazılımı anti-malware araçlarıyla ortadan kaldırdığınızdan emin olun.
Bu rehberin yardımcı olamayacağı tek senaryo, USB flash sürücünüzün fiziksel olarak hasar görmesidir. Bu durumda, cihazınızı profesyonel bir veri kurtarma merkezine göndermenizi şiddetle tavsiye ederiz. Onlar, hasar görmüş bir depolama aygıtından verileri güvenli bir şekilde çıkarmak için daha iyi araçlara, yazılımlara ve uzmanlığa sahiptir.
Mac’te Bir Flash Sürücüsünden Dosyalar Nasıl Kurtarılır
Mac kullanıcılarının bir USB bellekten dosyalarını kurtarmak için birkaç seçeneği vardır. En iyi yöntem, dosyalarınızın nasıl kaybolduğuna bağlıdır. Örneğin, yakın zamanda silinen dosyalar hâlâ Çöp Kutusu’nda olabilirken, kalıcı olarak silinen veya bozulmuş dosyalar özel kurtarma yazılımları gerektirir. Dosyalarınıza ne olduğunu bilmiyorsanız, aşağıdaki yöntemleri sırayla deneyebilirsiniz.
Yöntem 1: Çöp Kutusu Klasörünü Kontrol Edin
Mac’te bir USB sürücüsünden dosyaları sildiğinizde, bu dosyalar doğrudan o sürücüdeki özel bir .Trashes klasöründe saklanır. Dock’unuzdaki Çöp Kutusu simgesi, hem Mac’in Çöpü içeriğini hem de tüm bağlı sürücülerdeki .Trashes klasörlerini otomatik olarak görüntüler. Bu, USB sürücünüzden silinen dosyaları görmek ve kurtarmak için, Çöp Kutusu’nu açarken sürücünün Mac’inize bağlı olması gerektiği anlamına gelir:
Adım 1. USB sürücünüzü Mac’inize bağlayın
Adım 2. Çöp Kutusunu açmak için, simgesine tıklayın; bu simge Dock’un sağ tarafında veya altında bulunur.
Adım 3. Çöp Kutusu’nu gözden geçirin ve geri getirmek istediğiniz dosyaları arayın. Dosyaları seçmek için komut tuşuna basılı tutup dosyaları tıklayabilir ya da sol fare tuşuna basılı tutarak imleci dosyaların etrafında sürükleyebilirsiniz. Daha sonra, dosyaları Masaüstü’nüze veya başka bir yerel klasöre sürükleyin.
Yöntem 2: .Trashes Dizinine Terminal Kullanarak Doğrudan Erişin
USB sürücünüzden sildiğiniz dosyaların Mac’inizin yerel Çöp Kutusu klasöründe görünmeyeceği özel durumlar (hatalar) vardır. Bu durumda, USB sürücünüzdeki .Trashes klasörüne doğrudan erişmeniz gerekecektir.
Bunu yapmanın en verimli yolu, USB’nizin dosya sistemine doğrudan erişim sağlayan Terminal uygulamasını kullanmaktır; böylece macOS’in arayüzüne ve sistem süreçlerine bağlı kalmazsınız. Endişelenmeyin! Komutlar kısa ve kolaydır, ne yapmanız gerektiğini size adım adım göstereceğiz.
Adım 1. USB sürücünüzün Mac’inize güvenli bir şekilde bağlı olduğundan emin olun. Ardından, Terminal uygulamasını açın (Finder > Uygulamalar > Araçlar).
Adım 2. Aşağıdaki komutu çalıştırarak USB’nizin biriminin algılandığından emin olun:
ls /volumes

Adım 3. Sonra, USB sürücünüzün Çöp klasöründeki tüm dosyaları listelemek için aşağıdaki komutu çalıştırın:
ls /Volumes/"LEX USB"/.Trashes/501

Adım 4. Dosyalarınız görünüyorsa, bu komutla klasörleri Çöp Kutusu dizinine geçirin:
cd /Volumes/”LEX USB”/.Trashes/501

Adım 5. Son olarak, çöp klasöründen dosyaları Mac’inize taşımak için mv komutunu kullanın:
mv "Demo Image 12.jpeg" ~/Desktop
“Demo Image 12.jpeg” dosya adını ve uzantısını uygun olanla değiştirin ve ~/Desktop dizinini istediğiniz hedef klasörle değiştirin.

Silinen dosyaları geri yüklemek için Terminali kullanmak, yalnızca kullanıcı arayüzü ve izinler tarafından engellenmenizi önlemekle kalmaz, aynı zamanda kurtarma işlemini daha verimli hale getiren güçlü “argümanlar”ı kullanmanıza da olanak tanır (örneğin, belirli bir dosya uzantısına sahip tüm dosyaları taşımak veya adında “dog” kelimesi geçen dosyaları taşımak gibi). Bu argümanların nasıl kullanılacağını öğrenmek için Terminal kullanarak Çöp Kutusu klasöründen dosya kurtarma numaralı rehberimize göz atın.
Yöntem 3: Mac için USB Veri Kurtarma Yazılımı Kullanın
USB dosyalarınız artık yerel Çöp Kutusu veya .Trashes klasörlerinde değilse, onları geri yüklemenin (herhangi bir yedekleme kullanmadan) tek yolu veri kurtarma yazılımı kullanmaktır. Bu tür yazılımlar, silinmiş dosyalardan kalan verileri tarayabilir ve ardından bu verileri kullanarak dosyaları kurtarabilir.
Çevrimiçi olarak bulabileceğiniz birçok Mac için veri kurtarma araçları var (ve bu sitede neredeyse hepsini ele aldık), ancak bu görev için Disk Drill adlı bir uygulama kullanacağız. M1-M5 ve T2 Mac’lerle uyumludur ve USB sürücüler, hafıza kartları, HDD’ler, SSD’ler ve daha fazlası gibi tüm yaygın harici depolama aygıtlarını destekler. Ayrıca ExFAT, FAT32, APFS ve HFS+ dahil olmak üzere tüm yaygın dosya sistemi formatlarından veri kurtarabilir. Tüm bunlar, Disk Drill’in çok çeşitli harici depolama aygıtları için ilk seferde çalışma olasılığının en yüksek olduğu anlamına gelir.
Ayrıca kullanımı kolaydır ve ücretsiz indirilebilir, bu nedenle bu rehberi bir lisansa bağlı kalmadan takip edebilirsiniz. Sürücünüzü tarayabilir ve dosyalarınızı ücretsiz olarak önizleyebilirsiniz, bu da verilerinizin gerçekten kurtarılabilir olduğunu doğrulamanıza olanak tanır. Ancak, kurtarma aşamasını tamamlamak için lisans satın almanız gerektiğini unutmayın.
Adım 1. İndir ve Disk Drill’i Mac’inize yükleyin.
Adım 2. Disk Drill’i açın ve gerekli izinleri verin. Ardından, USB sürücünüzü seçin ve Kayıp verileri ara öğesine tıklayın.

Adım 3. Disk Drill sizden bir tarama türü seçmenizi isteyebilir. Şimdilik Evrensel tarama ‘ü seçin (eğer videoları kurtarmayı denediğinizde oynatılamazlarsa, sonrasında bir Gelişmiş kamera kurtarma taraması yapın).

Adım 4. Disk Drill USB sürücünüzü taramayı bitirdiğinde, bulunan tüm dosyaları hemen Kurtar düğmesine tıklayarak geri yükleyebilirsiniz. Ancak, yalnızca belirli dosya türlerini geri yüklemek istiyorsanız veya önce verilerinizi önizlemek istiyorsanız (önerilir), Bulunan öğeleri incele üzerine tıklayın ve bir sonraki adıma geçin.

Adım 5. Sol kenar çubuğundaki filtreleri ve pencerenin sağ üst köşesindeki arama aracını kullanarak, belirli bir dosya türü, uzantısı veya dosya adıyla tarama sonuçlarını gösterin. Ardından, sağ kenar çubuğunda önizlemek için bir dosyaya tıklayın.

Adım 6. Geri yüklemek istediğiniz dosyaları bulup doğruladıktan sonra, en soldaki sütundaki kutuları kullanarak onları seçin. Ardından, Kurtar düğmesine tıklayın.

Adım 7. Görünen pencerede, Disk Drill’in kurtarılan USB dosyalarını kaydetmesini istediğiniz Mac’inizdeki bir klasörü seçin. USB sürücünüzde bir klasör seçmeyin, çünkü bu Disk Drill’in kurtarma işlemini tamamlaması için ihtiyaç duyduğu verilerin üzerine yazılmasına neden olabilir. Son olarak Sonraki öğesine tıklayın.

Kurtarma tamamlandıktan sonra, USB sürücünüzü çıkarmadan veya yeni veriler için kullanmadan önce dosyalarınızdan hiçbirinin işlem sırasında bozulmadığından emin olmanızı şiddetle öneririz.
Kurtarma tamamlandıktan sonra, USB sürücünüzü çıkarmadan veya yeni veriler için kullanmadan önce dosyalarınızdan hiçbirinin işlem sırasında bozulmadığından emin olmanızı şiddetle öneririz.
Yöntem 4: USB Sürücüsünde Dosyaları Göster
Bazen dosyalarınız kaybolmaz; sadece gizlenmiş olurlar. Örneğin, bu durum Terminal’de chflags komutunun belirli dosya veya klasörlerde gizli özniteliğini ayarlamak için kullanılmasıyla meydana gelebilir.
Bu komut, internetten yanlışlıkla komutları kopyalayıp yapıştırmak veya yanlış bir yol girmek gibi kullanıcı hatasıyla etkinleştirilebilir.
Ek olarak, sisteminize erişimi olan kötü niyetli bir uygulama, bilginiz olmadan dosya görünürlük ayarlarını değiştirebilir. Bu özellik değişikliği, dosyaları Finder’da gözle görülür şekilde gizler.
Gizli dosyalarınızı ortaya çıkarmak için bu ayrıntılı adımları izleyin:
Adım 1. USB flash sürücünüzü Mac’inize bağlayın.
Adım 2. Finder‘ı başlatın ve USB flash sürücünüzü seçin. Mac’inizde gizli dosyaların görünürlüğünü açıp kapatmak için Command + Shift + . (nokta) tuşlarına basın. Ardından, Finder penceresinde hafif saydam olarak görünen gizli dosyaları dikkatlice kontrol edin. Bunlar sizin gizli dosyalarınız ve USB flash sürücüsünde hâlâ mevcut olduklarını az önce onayladınız.

Adım 3. Uygulamalar klasörünüzden Terminal’i açın ve aşağıdaki komutu yazın (henüz Enter’a basmayın): chflags nohidden. Komutun sonunda bir boşluk olduğundan emin olun. Ardından, gizli dosyayı, klasörü veya görünür yapmak istediğiniz bir grup dosya ve klasörü Terminal penceresine sürükleyip bırakın–bu, dosya yollarını otomatik olarak komuta ekleyecektir. Tam komutu çalıştırmak için Geri Dön tuşuna basın.

Dosyalarınızı görünür hale getirdikten sonra, Finder’da gizli dosya görünümünü tekrar kapatmak isteyebilirsiniz. Command + Shift + . (nokta) tuşlarına tekrar basın, böylece gizli dosyalar yeniden görünmez olacaktır.
Denemeye Değer: Yedekten Kaybolan USB Sürücü Verilerinizi Kurtarın
Bu, verileri doğrudan USB sürücüsünden kurtarma yöntemi olmasa da, eksik veriler bir noktada Mac’inizde de kaydedildiyse denemeye değer—örneğin, Pages veya Photoshop’ta bir dosya oluşturup, ardından bunu USB sürücüsüne kopyaladıysanız ve ardından Mac’inizden sildiyseniz. Bu gibi durumlarda, büyük olasılıkla macOS’un yerleşik yedekleme özelliklerinden biri olan iCloud veya Time Machine tarafından yedeklenmiştir.
Seçenek 1: Doğru Time Machine Anlık Görüntüsünü Geri Yükle
Time Machine, macOS ile birlikte gelen bir yedekleme aracıdır. Eğer bu aracı, dosyayı Mac’inizden kopyalayıp sildikten önce Mac’inizde en az bir kez kullandıysanız, o dosyanın geri yükleyebileceğiniz bir anlık görüntüsüne sahip olma ihtimaliniz yüksektir.
En iyi şansa sahip olursunuz, eğer Time Machine sürücünüz yanınızdaysa, ancak onsuz da bu yöntemi denemeyi sürdürebilirsiniz. Time Machine 24 saat boyunca artımlı yerel yedeklemeler oluşturur ve bu, dosyanızın bir anlık görüntüsünü başarıyla kaydetmiş olabilir.
Adım 1. Eğer varsa, Time Machine sürücünüzü uygun kablo ve adaptörü kullanarak Mac’inize bağlayın.
Adım 2. Menü çubuğunuzdaki Time Machine düğmesine tıklayın, ardından Time Machine Yedeklerine Göz At ‘yi seçin. Alternatif olarak, Time Machine’i açmak için Spotlight’ı ( Komut + Boş Alan ) kullanabilirsiniz.

Adım 3. Finder penceresinde, dosyalarınızın USB’ye kopyalanmadan ve silinmeden önce Mac’inizde en son nerede saklandığını bulun. Ardından, doğru anlık görüntüyü bulmak için ok düğmelerini kullanın. Dosyalarınızı bulduğunuzda, onları seçin (veya çoklu seçim yapın) ve Geri Yükle ‘ye tıklayın.

Seçenek 2: iCloud’un Son Silinenler Klasörünü Kontrol Edin
Time Machine’in aksine, iCloud Mac verilerinizi Apple’ın sunucularına kopyalayan ve cihazınızda yaptığınız değişiklikleri senkronize eden bir eşitleme hizmetidir. Bu, iCloud kullanan diğer cihazlarda da verilerinizi tutarlı şekilde korumanıza olanak tanır.
İlgili bir örnek olarak, Mac’inizde sildiğiniz dosyalar Çöp Kutusu klasöründe saklanır; iCloud’da ise Son Silinenler klasöründe saklanır. Normalde, Mac’inizdeki Çöp Kutusu klasörünü boşaltmak, iCloud’un Son Silinenler klasörünü de boşaltır.
Ancak değişiklikler genellikle hızlı bir şekilde senkronize edilse de, eğer senkronizasyon dengesiz bir ağ veya macOS’un diğer sistem işlemlerine öncelik vermesi nedeniyle gecikirse dosyanızı indirmeniz mümkün olabilir.
Adım 1. Mac’iniz dışında herhangi bir cihazda bir tarayıcı açın. Ardından, iCloud.com adresine gidin ve giriş yapın.

Adım 2. kutusuna tıklayın.

Adım 3. Sol kenar çubuğunda Son silinenler ‘a tıklayın. Son 30 gün içinde silinen tüm dosya ve klasörler sağ bölmede görünecektir. Bir küçük resme tıklayın, ardından görüntüyü orijinal konumuna geri taşımak için Geri Yükle düğmesine tıklayın ( Shift tuşuna basılı tutarak birden fazla dosya seçebilirsiniz).

Neden Bazı Dosyalar Kurtarılamaz?
Ne yazık ki, veri kurtarma öngörülemeyen bir süreçtir ve her zaman tüm kaybolan dosyaları kurtarabilmeniz mümkün olmayabilir.
Genel olarak, dosyalar üzerine yeni dosyalar yazılıncaya kadar kurtarılabilir. Bu, neredeyse anında ya da birkaç ay hatta yıl sonra gerçekleşebilir—her şey USB sürücünüzün boyutuna ve onu ne kadar kullandığınıza bağlıdır. Örneğin, yanlışlıkla 2 GB’lık bir flash sürücüyü biçimlendirir ve üzerine 2 GB yeni dosya yazarsanız, orijinal dosyaların hiçbirinin kurtarılamayacağı neredeyse kesindir.
Fiziksel hasar, silinen dosyaların kurtarılmasını da tehlikeye atabilir ve hatta tüm flash sürücüyü kullanılamaz hâle getirebilir. Ne yazık ki, fiziksel olarak hasar görmüş bir USB flash sürücüsünü onarmak için genellikle özel ekipman ve ciddi deneyim gerektiğinden, sıradan ev kullanıcılarının yapabileceği pek bir şey yoktur.
Fiziksel olarak zarar görmüş bir USB flash bellek ile uğraşırken, çoğu zaman profesyonel bir veri kurtarma hizmetinden yardım almak en iyisidir. Ancak, profesyonel veri kurtarma işlemlerinin neredeyse her zaman Disk Drill gibi yazılımlar kullanılarak yapılan kendi başına veri kurtarmadan çok daha pahalı olduğunu bilmelisiniz, bu yüzden verilerin maliyeti haklı çıkaracak kadar değerli olup olmadığını gerçekten düşünmelisiniz.
USB Sürücüsünde Veri Kaybı Nasıl Önlenir?

Bir USB sürücüsünden veri kaybını önlemek, herhangi bir özel beceriye veya pahalı bir yazılıma ihtiyaç duymaz. Sadece USB sürücünüze sorumlu bir şekilde davranmanız ve aşağıdaki beş ipucunu aklınızda bulundurmanız yeterlidir:
- USB sürücünüzü sorumlu bir şekilde kullanın: Önemli dosyalarınızı USB sürücünüzde tutuyorsanız, onu sorumlu bir şekilde kullanmanız gerekir; bu da onu bilgisayarınızdan fiziksel olarak çıkarmadan önce düzgün bir şekilde çıkarmanız ve tamamlanmadan önce herhangi bir aktif okuma/yazma işlemini kesintiye uğratmamaya özen göstermeniz anlamına gelir.
- USB sürücünüzü tozdan ve nemden uzak tutun: Fiziksel hasar bir USB sürücüsünü anında bozabilir ve genellikle onarmak imkansızdır. Bunu önlemek için USB sürücünüzü tozdan ve nemden uzak tutun ve USB konektörünü korumak için her zaman birlikte gelen kapağı kullanın.
- Dosyalarınızı zaman zaman yedekleyin: Çoğu insan USB bellekleri ucuz ve kullanışlı yedekleme cihazları olarak kullandığı için, siz dosyalarınızı zaman zaman yedeklememelisiniz anlamına gelmez. Bir günün veya bir haftanın emeğini kaybetmek her şeyi kaybetmekten çok daha iyidir.
- Bilgisayarınızı kötü amaçlı yazılımlara karşı koruyun: Kötü niyetli bilgisayar korsanları USB bellekleri sever, çünkü kötü amaçlı yazılımlarını bir bilgisayardan diğerine yaymalarını kolaylaştırır. USB belleğinizin bir virüs ya da başka bir dijital parazitin taşıyıcısı olmasını önlemek için güvenilir bir kötü amaçlı yazılım önleme çözümü kullanın.
- Tek bir USB sürücüsüne çok fazla güvenmeyin: USB sürücüler bu kadar uygun fiyatlıyken, tek bir tanesine güvenmek ve bir anda gigabaytlarca veri kaybetme riskini almak için hiçbir sebep yok. Bunun yerine, birden fazla USB sürücü alın ve her birini farklı bir amaç için kullanın. Böylece, biri çalışmayı durdursa bile veri kaybı korkunç olmaz.
Bu beş ipucu ile bir USB sürücüsünden veri kaybını önleyebilir ve bununla ilişkili zaman ve değerli veri kaybından kaçınabilirsiniz. Ancak önemli dosyalarınızı kaybetseniz bile, USB kurtarma yazılımı kullanarak her zaman onları kurtarabileceğinizi unutmayın.
Flaş Sürücünüz Düzgün Çalışmıyor mu?
Flash sürücünüzdeki hatalar, beklenmeyen davranışlar veya zayıf bir USB bağlantısı nedeniyle verileri kurtaramıyorsanız, sürücünüz bir şekilde bozulmuş veya mantıksal olarak hasar görmüş olabilir. Bozuk bir flash sürücüden veri kurtarmak hâlâ mümkündür, ancak önce onu onarmanız gerekir.
Fiziksel olarak hasar görmediği sürece, Bir Mac’te bozuk bir sabit sürücüyü onarma‘daki rehberimizdeki yöntemleri kullanabilirsiniz. Rehber aynı zamanda USB flash sürücüler için de geçerlidir ve çoğunlukla Mac’inizde zaten yüklü olan ücretsiz araçları kullanır.
SSS:
- Flash sürücüsünü Mac’inizin USB portuna bağlayın.
- Bir Finder penceresi açın.
- Sürücüyü sol yan panelin Konumlar bölümünde bulun.
- Açmak için cihaz adını tıklayın.
- Sürücüyü Mac’inize bağlayın.
- Finder’ı kullanarak sürücüyü açın.
- Silmek istediğiniz öğeleri vurgulayın ve sağ tıklayın.
Onları flash sürücüden silmek için Çöp Kutusuna Taşı seçeneğini seçin.
- Sürücüyü Mac’inize bağlayın.
- Disk Utility uygulamasını açın.
- Aygıtı soldaki listeden seçin.
- Disk Utility’nin üst kısmındaki Sil sekmesine tıklayın.
- Sürücüyü biçimlendirmek için kullanılacak dosya sistemini seçin.
- Yeniden biçimlendirme işlemini gerçekleştirmek için Sil düğmesine tıklayın.
- Eğer dosyaları yeni sildiyseniz, son yaptığınız işlemi geri alan Command-Z tuş kombinasyonu verileri kurtarabilir.
- USB sürücüsü Mac’inize bağlıyken Mac’inizin Çöp Kutusu’na bakın. Eğer dosya Çöp Kutusu’ndaysa, kolayca kurtarılabilir.
- Kayıp verileri geri yüklemek için daha önce oluşturulmuş bir yedeği kullanın.





